Quy trình biên tập của Tự Hào Việt Nam là các bước Ban biên tập dùng để đưa một câu nói hay, câu ca dao, tục ngữ hay thành ngữ lên trang: chọn câu, xếp đúng loại, kiểm nguồn và dị bản, viết giải nghĩa, rồi sửa khi người đọc báo lỗi.
Cập nhật lần cuối: 12/10/2026 · Ban biên tập Tự Hào Việt Nam
Trang này nói rõ cách chúng tôi làm, để bạn biết nên tin câu nào tới đâu. Ai đứng sau trang và trang có gì, bạn có thể tìm hiểu giới thiệu Tự Hào Việt Nam trước.
Năm bước trước khi một câu lên trang
- Chọn câu. Câu phải còn được dùng trong đời sống hôm nay (trong lời ăn tiếng nói, thiệp, bài phát biểu, dòng trạng thái) và có ý để giải thích. Câu chỉ chơi chữ cho vui, câu miệt thị vùng miền, giới tính hay người khuyết tật thì không đưa lên.
- Xếp đúng loại. Mỗi câu được gắn một nhãn trong bảng dưới. Xếp sai loại là lỗi biên tập, chúng tôi sửa như sửa chính tả.
- Kiểm nguồn và dị bản. Chép nguyên văn, so với tuyển tập in nếu có; câu có nhiều bản thì chọn bản phổ biến làm câu chính và ghi các bản khác bên dưới.
- Viết giải nghĩa. Nghĩa đen trước, nghĩa bóng sau; giải từ cổ, từ địa phương; thêm một câu «dùng khi nào». Mỗi câu một lời giải riêng, không chép lời giải của câu này sang câu khác.
- Người duyệt. Một thành viên Ban biên tập đọc lại cả câu lẫn lời giải trước khi đăng.
Bảng xếp loại và cách ghi nguồn
| Loại | Nhận biết | Ghi nguồn trên trang |
|---|---|---|
| Ca dao | Lời thơ dân gian, phần nhiều theo thể lục bát, thường nói về tình cảm, quê hương, gia đình | «dân gian Việt Nam», kèm dị bản nếu có |
| Tục ngữ | Câu ngắn, trọn ý, đúc kết kinh nghiệm sống hay lao động (ví dụ «Có công mài sắt, có ngày nên kim») | «dân gian Việt Nam» |
| Thành ngữ | Cụm từ cố định, chưa thành câu trọn ý, dùng để ví von (ví dụ «chân cứng đá mềm») | «dân gian Việt Nam» |
| Danh ngôn, câu nói của người nổi tiếng | Câu gắn với một người cụ thể | Tên tác giả chỉ khi kiểm được nguồn gốc (sách, bài viết, bài phát biểu có ngày); không kiểm được thì ghi «chưa rõ tác giả» |
| Stt, câu sưu tầm trên mạng | Câu lưu truyền trên mạng xã hội, thường đã mất dấu người viết | «sưu tầm»; tác giả tự nhận và chứng minh được thì ghi tên hoặc gỡ theo ý họ |
| Câu do trang viết | Câu Ban biên tập tự soạn | «Tự Hào Việt Nam biên soạn» |
Danh ngôn: vì sao chúng tôi hay ghi «chưa rõ tác giả»
Rất nhiều câu trên mạng được gán cho người nổi tiếng mà không có dấu vết trong tác phẩm hay lời nói của họ. Gắn tên sai làm người đọc trích sai theo, nên chúng tôi chọn cách thận trọng: chỉ ghi tên khi tìm được nơi câu đó xuất hiện lần đầu hoặc một nguồn in đáng tin. Câu dịch từ tiếng nước ngoài thì ghi rõ là bản dịch và, khi có, kèm câu gốc.
Ca dao, tục ngữ có nhiều dị bản thì xử lý thế nào
Văn học dân gian truyền miệng nên một câu thường có nhiều bản, khác nhau một vài chữ theo vùng. Chúng tôi không coi bản nào là «sai». Cách làm: lấy bản được dùng phổ biến nhất làm câu chính, đối chiếu với các tuyển tập in như «Tục ngữ ca dao dân ca Việt Nam» của Vũ Ngọc Phan hay bộ «Kho tàng ca dao người Việt», rồi ghi các dị bản khác ngay dưới câu chính. Người đọc gửi thêm dị bản quê mình qua biểu mẫu liên hệ, được nhận thì ghi ngày thêm.
Công cụ hỗ trợ và người duyệt
Chúng tôi có dùng phần mềm để soát chính tả, gợi ý cách diễn đạt và kiểm câu trùng giữa các trang. Phần mềm không quyết định câu nào được đăng hay nguồn nào đúng: người trong Ban biên tập làm việc đó. Mỗi câu chỉ có một trang chính; trang khác nhắc tới câu đó thì dẫn liên kết sang.
Sửa lỗi và cập nhật
- Báo lỗi gửi qua biểu mẫu liên hệ. Lỗi chép sai chữ, sai tác giả được sửa trước; lỗi giải nghĩa được đọc lại cùng nguồn rồi mới sửa.
- Trang nào sửa nội dung đáng kể thì cập nhật dòng «Cập nhật lần cuối».
- Câu bị chứng minh là ghi sai tác giả sẽ được đổi về «chưa rõ tác giả» ngay, không chờ tìm ra tác giả đúng.
Việc chép lại câu và lời giải trên trang theo những điều kiện trong điều khoản sử dụng. Đọc tiếp kho câu tại trang chủ Câu nói hay, ca dao, tục ngữ Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao phân biệt ca dao, tục ngữ và thành ngữ?
Ca dao là lời thơ dân gian, phần nhiều theo thể lục bát. Tục ngữ là một câu trọn ý đúc kết kinh nghiệm, như «Có công mài sắt, có ngày nên kim». Thành ngữ chỉ là một cụm từ cố định dùng để ví von, như «chân cứng đá mềm», chưa thành câu trọn ý.
Vì sao có câu ghi «chưa rõ tác giả» dù trên mạng ghi tên người nổi tiếng?
Vì chúng tôi chưa tìm được nguồn đáng tin cho thấy người đó nói hay viết câu ấy. Nếu bạn có nguồn (sách, bài phát biểu có ngày), hãy gửi qua biểu mẫu liên hệ để chúng tôi kiểm và sửa.
Câu tôi gửi có được ghi tên không?
Câu bạn tự viết thì có, nếu bạn muốn. Câu ca dao, tục ngữ bạn gửi vẫn ghi «dân gian Việt Nam», còn tên người gửi và ngày thêm có thể ghi kèm.